|
|
||||||||||||||||||
|
قرصهای خوراکی جلوگیری از حاملگی نوع ترکیبی قرصهاي دوران شيردهي يا قرصهاي خوراکي که فقط پروژستين دارند روشهاي تزريقي جلوگيري از حاملگي کپسولهاي کاشتني جلوگيري از حاملگي بستن لوله ها در مرد (وازکتومي) روشهاي متفرقه براي پيشگيري از بارداري
|
||||||||||||||||||
|
حاملگی حاصل پيوند ( لقاح) تخمک زدن و اسپرم مرد است. برای جلوگیری از حاملگی باید مانع این پیوند شد. این کار از چند راه ميسر است:
الف:
ممانعت از آزاد
شدن تخمک زن
د: روشهاي طبيعي: |
||||||||||||||||||
|
1- اولين مقاربت نيز مي تواند منجر به حاملگي شود. |
||||||||||||||||||
|
1/الف
مزايا
1- کاهش احتمال ابتلا به سرطان
جسم رحم
عوارض جانبي لکه بيني و بي نظمي عادت ماهانه ، تهوع ، سر دردهاي خفيف، دردناک شدن پستانها ، مختصري کاهش يا افزايش وزن ، و تغيير خلق و خو . علائمي مانند تهوع و استفراغ و سردرد دو سه ماه پس از خوردن قرص به تدریج کم می شود. قرصهاي ترکيبي حجم شير مادر را کم مي کند. بنابراين زنان شيرده در 6 ماهه اول بعد از زايمان نبايد از این قرصها استفاده کنند. روش استفاده از قرص
قرص را باید هر روز و معمولا در
ساعتی معين خوردبهتر است قرص پس از شام و قبل از خواب خورده شود. در خوردن قرص
اولين روز قاعدگي روز اول محسوب ميگرددو بر اين اساس در روز پنجم قاعدگي خواه
خونريزي تمام شده يا ادامه داشته باشد اولين قرص خورده مي شود. پس از 21 روز
قرص ها به پايان مي رسد .7 روز کامل خورده نمي شوداز روز هشتم به بعد خوردن قرص
آغاز ميشود.در هفته اول
براي اطمينان بيشتر علاوه بر قرص بايد از روش ديگري نيز مثل کاندوم استفاده
کرد.در صورت فراموشي احتمال حامله شدن در ميان است.اگر زني يک شب خوردن قرص را
فراموش کند به محض اينکه متوجه اين نکته شد بايد قرص را بخورد. اگر تا شب بعد
به يادش نيامد شب بعد دو قرص بخورد. اگر دو شب پشت سر هم فراموش کرده باشد در
دو شب بعد هر بار دو قرص بخورد در مجموع 4 قرص و براي اطمينان تا تمام شدن قرص
هاي آن بسته از روش ديگري استفاده کند.اگر سه شب پشت سز هم يا بيشتر خوردن قرص
فراموش شده باشد بايد از خوردن بقيه قرص ها خودداري گردد و از روش ديگري براي
جلوگيري از حاملگي استفاده شود تا قاعدگي آغاز گردد سپس از روز پنجم قاعدگي
خوردن قرص هاي بسته جديد آغاز شود. در خانمهایی که به طور مرتب قرص مي خورند
معاينات باليني مثل اندازه گيري وزن و فشار خون ، معاينه پستان ، معاينه لگن و
لمس کبد ابتدا سه ماه پس از شروع قرص و پس از آن هر سال يک بار ضرورت دارد. |
||||||||||||||||||
|
1/ب
اين قرصها به
جاي هر دو هورمون پروژسترون و استروژن فقط حاوي هورمون شبه پروژسترون هستند.
ميزان اثر قرصهايي که فقط پروژسترون دارند اندکي کمتر از قرصهاي خوراکي ترکيبي
است.اين نوع قرص ، اگر به درستي و به طور مستمر مصرف شود 99/5 درصد و اگر به
طور معمول خورده شود تا 95 درصد از حاملگي جلوگيري مي کند. اين قرصها بر کميت و
کيفيت شير مادر اثر ندارد.استفاده از قرصهاي ميني پيل در طول مدت شير دادن
احتمال حامله شدن مادر را از ميان مي برد. بسته هاي اين قرصها 28 تايي است. هر
روز در ساعت معين يک قرص خورده ميشود. با تمام شدن هر بسته از شب بعد بدون
فاصله خوردن قرصهاي بسته بعد آغاز مي شود.
|
||||||||||||||||||
|
2/ روشهاي تزريقي جلوگيري از حاملگي تزريق هورمون پروژسترون ( و در بعضي موارد همراه با استروژن ) به صورت ماهانه در چين و آمريکاي لاتين طرفدار دارد و ۵/۱ ميليون زن از اين وسيله استفاده مي کنند و يکي از روشهاي قابل برگشت پيشگيري از حاملگي است . آمپولهاي ضدحاملگي تزريقي اگر به طور صحيح استفاده شوند ، در زمره مؤثرترين روشها به شمار مي روند و دراغلب فرهنگها مورد قبول هستند . اين آمپولها حاوي نوعي هورمون پروژسترون هستند و نوعي از آنها به مدت ۳ ماه اثر دارد . اصولاً روشهاي ضدبارداري تزريقي براي زوجهاي زير مناسب است :
موارد منع مصرف : حاملگي ، سرطان پستان يا دستگاه تناسلي زنان ، خونريزي رحمي با دليل ناشناخته ، بيماري عروقي قلبي و لخته شدن خون ، سرطان و يا مشکوک به وجود سرطان ، توده پستاني يا ترشح غيرطبيعي از پستان ، بيماري وخيم کبدي و زردي و بيماري قند . عوارض :
زمان اولين تزريق :
* توجه : چنانچه خونريزي قاعدگي شديد و به صورت دفع لخته باشد و يا بيشتر از ده روز طول بکشد و يا چنانچه بين دو قاعدگي لکه بيني طولاني وجود داشته باشد بايستي به پزشک مراجعه کرد . واقعيتهايي در برابر باورهاي غلط موجود
فوايد آمپولهاي تزريقي
|
||||||||||||||||||
|
3/ کپسولهاي کاشتني جلوگيري از حاملگي نورپلانت متشکل از ۶ کپسول است که در زير پوست بازو در قسمت داخلي تحتاني يا فوقاني کاشته مي شوند ، ۶ کپسول است که به تدريج هورمون آزاد مي کنند و بمدت ۵ سال مؤثر است . نوع ديگر آن دو کپسول است که در فنلاند تائيد شده است و حداقل سه سال از حاملگي پيشگيري مي کند . اين روش در بسياري از کشورهاي دنيا از جمله ايران مورد استفاده است . نورپلانت حداقل بمدت ۵ سال مؤثر است . نورپلانت يک روش قابل برگشت است و ۲۴ ساعت بعد از برداشتن آن تخمک گذاري به صورت قبل ( طبيعي ) برمي گردد و ۷۶ درصد زناني که از اين روش استفاده کرده اند در انتهاي سال بعد از برداشتن حامله شده اند . در بسياري از کشورها به عنوان روش پيشگيري از حاملگي تأييد شده است . اين کپسولها غير قابل جذب هستند و بتدريج زيرپوست هورمون آزاد مي کنند . مزایا
|
||||||||||||||||||
|
آي . يو .دي وسيله كوچكي از جنس پلاستيك است كه گاه در بدنه آن مس يا هورمون نيز تعبيه شده است. كاربرد اين وسيله روشي مطمئن ، مؤثر و طولاني مدت براي پيشگيري از بارداري مي باشد . آي .يو . دي براي چه افرادي مناسب تر است ؟
- خانم هاي
شيرده عوارض
- افزايش حجم
و مدت خونريزي قاعدگي ، كه معمولاً پس از چند دوره قاعدگي بر طرف شده به حالت
قبل باز مي گردد. مزايا
- در مقاربت
زن و شوهر دخالتي ندارد . موارد منع مصرف
- خونريزي
هاي نا شناخته رحمي زمان مناسب براي گذاشتن آي . يو . دي
- در
روزهاي دوم تا پنجم قاعدگي مراقبت هاي لازم پس از گذاشتن آي .يو . دي
- در ماه اول
گذاشتن آي. يو . دي بايد از روشهاي پيشگيري ديگري به طور همزمان استفاده كرد. |
||||||||||||||||||
|
يكي از روشهاي پيشگيري از بارداري كاندوم (پوشش يا غلاف ) است كه توسط مردان مورد استفاده قرار مي گيرد و از وارد شدن مايع مني به داخل مجراي تناسلي زن جلوگيري مي كند . اين وسيله از پلاستيك نازك تهيه شده و از قابليت ارتجاعي زيادي برخوردار مي باشد . مزاياي كاندوم
- يكبار مصرف
است . طريقه مصرف - پيش از شروع نزديكي ، بايد كاندوم را بر روي آلت در حال نعوظ كشيد زيرا ترشحاتي كه مردان پيش از انزال كامل دارند ، حاوي سلول نطفه بوده و از اين رو ممكن است باعث ايجاد حاملگي شود. - بايد كاندوم را طوري استفاده كرد كه فضاي خالي كوچكي در انتهاي آن باقي بماند تا مايع مني در آن جمع شود . - كاندوم بايد تمامي طول آلت تا قاعده را بپوشاند . - بلافاصله پس از انزال ، در حالي كه هنوز در حالت نعوظ قرار دارد ، بايد براي خارج نمودن كاندوم اقدام نمود . عمل خروج بايستي با گرفتن لبه كاندوم صورت گيرد تا از سر خوردن كاندوم و نشت مني جلوگيري شود . نكات مهم
- هر كاندوم
را بايد يكبار مورد استفاده قرار داد و پس از مصرف از بين برد . ابتدا ۲ قرص اچ دي ، را يكجا خورده و ۱۲ ساعت بعد ۲ قرص اچ دي ، ديگر مصرف كنيد و يا ۴ قرص ال دي ، را يكجا خورده و پس از ۱۲ ساعت ۴ قرص ال دي ، ديگر ميل نماييد . لازم به ذكر است براي استفاده از اين روش حداكثر تا ۷۲ ساعت (سه روز ) پس از نزديكي مشكوك مهلت داريد . هر چه زودتر خوردن قرص را شروع كنيد تا شانس حاملگي نا خواسته كمتر شود . دقت كنيد كه اين روش را نبايد به طور دائم به عنوان يك روش پيشگيري از بارداري استفاده كنيد . بروز حالت تهوع و استفراغ در اين روش امري طبيعي است . در اين صورت مي توانيد از داروهاي ضد تهوع استفاده نماييد .
|
||||||||||||||||||
|
6- الف / بستن لوله ها در زن (توبکتومي) توبكتومي يكي از روش هاي دائمي پيشگيري از بارداري است.در اين روش لوله هاي رحمي مسدود مي شود و به اين ترتيب از برخورد تخمك زن با نطفه مرد در داخل لوله رحمي جلوگيري به عمل آمده و در نتيجه لقاح صورت نمي گيرد. مزايا
-
روشي دائمي و مطمئن است. عوارض تاكنون بستن لوله هاي رحمي در زنان با هيچ عارضه شناخته شده اي همراه نبوده است. توبكتومي براي چه افرادي مناسب تر است؟
-
خانم هايي كه بارداري براي سلامت و جانشان خطرناك است. موارد منع مصرف
-
حاملگي |
||||||||||||||||||
|
6- ب / بستن لوله ها در مرد (وازکتومي) وازكتومي يا بستن لوله هاي مني بر در مردان يك عمل جراحي سرپايي است كه به عنوان روشي ساده ، مطمئن ، سريع و بي خطر براي پيشگيري از بارداري به كار مي رود . بيضه در مردان دوكار انجام مي دهد : يكي ساختن هورمون مردانه ، كه به خون مي ريزد و تمامي صفات و خصوصيات مردانه به آن وابسته است وديگري ساختن اسپرم يا سلول جنسي مذكر كه در واقع كاري جز تشكيل نطفه ندارد . اين سلول هاي جنسي از طريق دو لوله از هر كيسه بيضه بالارفته و نهايتاً به مايع منتقل مي شوند . بستن اين لوله ها از انتقال و خروج سلولهاي جنسي و درنتيجه تشكيل نطفه جلوگيري مي كند و اين همان وازكتومي است كه ارتباطي با ساخته شدن هورمون و ريختن آن به داخل خون ، كه موجب بروز صفات ثانويه جنسي و خصوصيات مردانه مي شود ، ندارد . نكات مهم :
-
انجام عمل
وازکتومي
بدون تيغ جراحي هيچگونه
تاثير منفي بر تمايلات و قواي جنسي ، صفات ثانويه جنسي مردانه ، چاقي و لاغري
ندارد . عوارض جانبي : به ندرت پس از عمل مختصري درد توام با كبودي در محل عمل ديده مي شود كه گذراست. دستورات پس از عمل :
-
استفاده از كمپرس يخ به مدت
۲۴
ساعت در صورت بروز اين عوارض بايستي به مراكز وازكتومي مراجعه نمود :
تفاوت وازكتومي بدون تيغ جراحي با روش متداول وازكتومي چيست ؟ در روش متداول براي دسترسي به لوله هاي مني بر توسط تيغ جراحي شكافي در دو طرف پوست بيضه ايجاد كرده و پس از بستن لوله ها اين شكاف ها را با بخيه مي بندند . اما در روش وازكتومي بدون استفاده از تيغ جراحي ، از طريق سوراخ بسيار كوچكي بر پوست بيضه ايجاد شده ، لوله هاي مني بر را بيرون آورده ، مي بندند و به اين ترتيب ديگر نيازي به زدن بخيه در پايان عمل وجود ندارد . فايده وازكتومي چيست ؟ نيازي به برش جراحي و بخيه نيست ، بنابراين عوارض به حداقل مي رسد . بهبودي پس از عمل سريعتر بوده ، درد و ناراحتي پس از عمل و در حين عمل به حداقل مي رسد. چه كساني مي توانند داوطلب وازكتومي باشند ؟
-
افرادي كه تمايلي به داشتن
فرزند بيشتر ندارند . آيا تاثير پيشگيري از بارداري وازكتومي بلافاصله پس از عمل آغاز مي شود؟ خير. پس از وازكتومي هنوز تعدادي اسپرم در لوله ها وجود دارد كه طي ۲۰ انزال خارج خواهد شد و با منفي شدن آزمايش اسپرم درجه لذت جنسي به دليل رفع اضطراب ناشي از تولد فرزند ناخواسته بيشتر خواهد شد . آيا وازكتومي باعث ايجاد بيماري هم مي شود؟ خير، مطالعات انجام شده برروي تعداد زيادي از مردان وازكتومي شده نشان مي دهد كه احتمال بروز بيماريهاي قلبي – عروقي و يا سرطان نشده و خود باعث بروز بيماري خاصي نمي شود . مدت زمان عمل جراحي وازكتومي چقدر است ؟ مدت عمل بستگي به پزشك دارد كه شما را عمل مي كند ، ولي به طور متوسط اين عمل جراحي دقيقه طول مي كشد و تنها دردي كه احساس مي شود ، درد سوزن سرنگي است كه براي بي حس كردن محل عمل به كار مي رود ، و به دنبال آن در طول عمل هيچ دردي احساس نخواهد شد . آيا وازكتومي از سرايت بيماري مقاربتي جلوگيري مي كند ؟ خير، چنانچه شما يا همسرتان مبتلا به بيماري يا بيماريهايي هستيد كه از راه جنسي منتقل مي شود، براي پيشگيري از ابتلا به اين نوع بيماريها بايد از كاندوم استفاده كنيد ، زيرا وازكتومي در اينجا نقشي ندارد . آيا پس از عمل جراحي وازكتومي مي توان به كارهاي روزمره زندگي رسيدگي كرد؟ چنانچه كارهاي سنگين جسماني بر عهده شماست ، بهتر است فعلاَ ۴۸ ساعت استراحت كنيد و بعد به اين كارها بپردازيد . انجام كارهاي سبك بلافاصله پس از وازكتومي مجاز است . وازكتومي در چه مكان هايي قابل انجام است ؟ جهت مشاوره وانجام رايگان اين عمل مي توانيد همه روزه ، صبح و عصر ، به واحد وازكتومي مراكز بهداشتي شهرستانها و شهرها ، درمانگاهها يا بيمارستان هاي مجهز به واحد وازكتومي مراجعه نماييد . آيا عمل وازكتومي قابل برگشت است يا خير ؟ وازكتومي نزديك به ۷۰ درصد موارد قابل برگشت است . عمل باز كردن لوله هاي مني بر عملي گران بوده ، به تجهيزات پيشرفته بيمارستاني نياز دارد . بنابراين اين روش را مي توان روشي قطعي محسوب داشت . در هر حال قابليت برگشت وازكتومي بهتر از قابليت برگشت توبكتومي ( بستن لوله هاي رحمي در زنان ) مي باشد . چه وقت مي توان براي انجام وازكتومي تصميم قطعي گرفت ؟ زماني كه بينديشيد اگر فرزندي به طور ناخواسته به جمع خانواده اضافه شود چه پيش خواهد آمد ، يقيناَ تحت هيچ شرايطي حاضر نخواهيد بود صاحب فرزند جديدي شويد . در اين صورت بهتر است مسئله را با همسرتان در ميان گذاشته ، مشتركاَ در اين باره تصميم بگيريد . توصيه مي شود با كسي كه قبلاَ وازكتومي شده ، با يك پزشك يا يكي از كاركنان واحد تنظيم خانواده مشورت نماييد . |
||||||||||||||||||
|
روشهاي متفرقه براي پيشگيري از بارداري مقاربت منقطع : اين روش قديمي ترين راه کنترل مواليد به صورت داوطلبانه است که هيچ وسيله يا هزينه اي لازم ندارد و به نظر مي آيد که همچنان به گستردگي به کار گرفته مي شود . در اين روش مرد پيش از انزال ، از ريختن مايع مني در مهبل جلوگيري مي کند . بعضي زن و شوهرها مي توانند اين روش را با موفقيت به کار گيرند ، در حالي که برخي ديگر انجام آن را دشوار مي يابند . نقطه ضعف عمده اين روش آن است که ممکن است ترشحات مرد که پس از آميزش دفع مي شود ، داراي اسپرم باشد و براي ايجاد بارداري حتي يک قطره از مايع مني کفايت مي کند . گذشته از اين کوچک ترين اشتباه در تعيين زمان خروج آلت مرد ، ممکن است مقدار معيني از اسپرم مرد را در مهبل بريزد و از اين رو ميزان عدم موفقيت تا ۱۸ درصد افزايش مي يابد . پيش از اين ، به عوارض جانبي نامطلوب اين روش مانند احتقان لگن و اختلال عصبي - رواني زياد اهميت داده مي شد ، ولي امروزه نظر کارشناسان در اين باره تغيير کرده و معتقدند که اگر زن و شوهر اين روش را برتر بدانند ، به کارگيري آن مسأله اي را پيش نمي آورد و به طور کلي از به کار نگرفتن هيچ روش تنظيم خانواده بهتر است . استفاده از دوره مطمئن ( روش ريتم ) : اين روش که به نام روش تقويمي هم ناميده مي شود ، بر اساس تخمين زمان تخمک گذاري انجام مي شود و زن و شوهر در فاصله زماني که امکان باروري در دوره ماهانه قاعدگي وجود دارد از نزديکي خودداري مي کنند . زمان تقريبي تخمک گذاري ،۱۲ تا ۱۶ روز پيش از شروع قاعدگي بعدي است و ايامي را که احتمال بيشتري براي بروز بارداري هست مي توان به شرح زير محاسبه کرد : اگر از کوتاهترين سيکل قاعدگي هجده روز کم شود ، نخستين روز دوره باروري به دست مي آيد و اگر از درازترين سيکل قاعدگي ده روز کم شود ، آخرين روز دوره باروري به دست مي آيد . مثلاً هر گاه سيکل قاعدگي زني بين ۲۶ تا ۳۱ روز به درازا مي کشد ، دوره باروري وي که نبايد در آن مدت آميزش جنسي نمايد ، در روزهاي بين هشتمين روز و بيست و يکمين روز سيکل قاعدگي او خواهد بود ( شمارش روز اول بايد از اولين روز سيکل قاعدگي باشد ). نقاط ضعف اين روش عبارتند از :
|
||||||||||||||||||
|
|
