خانه
های
قدیمی تبریز
بافت معماری
شهری چون تبریز درواپسین زلزله ویرانگر آخرین شب سال 1193 درهم می ریزد و شهر
به تلی از ویرانه ها مبدل می شود اما بناهای محتشمی چون ارک علیشاه ، مسجد کبود
، مسجد جامع، مسجد استاد شاگرد، بازار تبریز و ده ها بنای دیگر باز می مانند تا
استواری تبریز را به اثبات رسانند. این ویرانی مصادف است با آغاز حکومت قاجار و
آغاز معماری قاجار بر اساس تحقیق مهندسین مشاور عرصه به میراث فرهنگی آذربایجان
شرقی ، در آن زمان تبریز ولیعهدنشین به دروازه اصلی ارتباطات و فصل مشترک داخل
و خارج کشور بدل می شود . در زمینه آجر کاری بناهای آن دوره به جرات می توان
تبریز را دروازه ورود و سپس بسط نوعی از آجر کاری دربناها دانست که نمونه های
آن رادر تهران و دیگر شهرها نیز می توان جستجو کرد.
خانه ها ی قدیمی تبریز که د ر ترکیب با هم ، بافت دلپذیری را پدید آورده و مجموعه ها ی با ارزشی را در اختیار می گذارد . بر اساس مصوبه 28/9/69 شورای عالی شهر سازی و معماری ایران که شش شهر را مرکز اصلی فرهنگی – تاریخی کشور اعلام می کند اهمیت ویژه خود را به اثبات رسانده و از سوی مسئولین میراث فرهنگی استان مورد اقدام واقع می شوند به طوری که ظرف این مدت ، اقدامات زیادی در جهت شناخت و معرفی این آثار صورت گرفته است . خانه مشروطیت احیاء شده و میراث فرهنگی استان د رآن مستقر است، خانه شربت اوغلی به فرهنگسرای تبریز بدل گشته ، خانه قدکی برای دانشکده معماری دانشگاه سهند اختصاص یافته و در جوار خود دو خانه قدیمی دیگر به یک مجموعه دلپذیر علمی بدل کرده است.معماری خانه های قدیمی تبریز ، معماری ایرانی بومی شده است. انطباق خارق العاده اقلیمی آن را کاملا تبریزی می سازد . این معماری متفاوت با معماری کویری و دیگر نقاط است. سردرخانه های قدیمی تبریز مبین این ادعاست . به تعبیری خانه قدیمی تبریز از سردر آغاز می شود که تنوع آن در تبریز اعجاب آور است . این خانه ها اگرچه رو به درون دارند و دیوارهای بلند آنها را از بیرون جدا می سازد ، دیوار بیرونی قاب بندی شده است وسردر نیز به بهترین شکل ممکن تزیین شده است تا عابر و گذرنده محترم داشته شود اینک از آن خانه ها ی پر احتشام 600 باب شناسایی شده و تخمیین زده می شود که با کنکاش های رفته به 800 باب بالغ شود که بهترین آنها :
خانه میرزا مهدی خان فراشباشی در محله "سرخاب قاپوسی"، خانه شربت زاده گان درسرخاب قاپوسی ، خانه حیدرزاده در کوچه پشت ساعت شهرداری ، خانه حاج محمد آقا حبشی در کوچه صدر ، خانه دکتر گنجه زاده درمقصودیه ، خانه میرزا محمد حسین مجتهد درپشت استانداری ، خانه میرزا حسین واعظ در شریعتی جنوبی ، خانه مستشارالدوله ، کوچه امام جمعه ، خانه دکتر فرزام درمقصودیه ، خانه امیر نظام گروسی در ششگلان ، خانه تاجرباشی د رکوچه صدر ، خانه سلطان القرائی درشتربان و... دیگر خانه های قدیمی تبریز